Mỗi độ xuân về, làng nghề Đồng Kỵ (Bắc Ninh) lại rộn ràng trong mùi gỗ mới, tiếng đục chạm vang lên hòa cùng nhịp sống tất bật cuối năm. Giữa không gian ấy, hình ảnh doanh nhân Vũ Thị Mai - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đồ gỗ mỹ nghệ Hướng Mai vẫn quen thuộc như một phần nhịp thở của làng nghề. Với nhiều người thợ, chị không chỉ là người đứng đầu một doanh nghiệp, mà còn là người giữ lửa, giữ nghề, giữ cả “hồn xuân” cho một làng nghề truyền thống đã đi qua bao thăng trầm.

Each spring, Dong Ky craft village in Bac Ninh Province comes alive with the scent of freshly cut timber and the rhythmic echo of chisels carving intricate patterns into wood, blending seamlessly with the bustling pace of year-end production. Amid that familiar scene, the presence of entrepreneur Vu Thi Mai – General Director of Huong Mai Fine Art Wood Company Limited – has become as integral as the village’s own heartbeat. To many artisans, she is not merely the head of a company, but a guardian of the flame, the craft, and the very “soul of spring” that has sustained this traditional village through countless ups and downs.

Doanh nhân Vũ Thị Mai - “nữ tướng” làng nghề Đồng Kỵ, gắn bó với nghề gỗ truyền thống. Entrepreneur Vu Thi Mai — the “lady general” of Dong Ky craft village — has remained deeply devoted to the traditional woodworking trade.

Bước sang những ngày đầu xuân năm mới, khi làng nghề Đồng Kỵ còn vương mùi trầm xuân và các xưởng gỗ vừa khép lại nhịp làm việc của mùa cũ, hành trình giữ nghề của “nữ tướng” Vũ Thị Mai lại hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết. Trong sắc xuân khởi đầu năm mới, câu chuyện về người phụ nữ bền bỉ gắn bó với đồ gỗ mỹ nghệ Hướng Mai vì thế không chỉ là câu chuyện kinh doanh, mà còn là hành trình gìn giữ hồn nghề, hồn làng qua nhiều mùa Tết nối tiếp.

As the first days of the Lunar New Year unfold, when traces of spring incense still linger and workshops have just concluded the previous season’s cycle, the steadfast journey of this “lady general” becomes more vivid than ever. Against the backdrop of renewal and hope, her story transcends business; it is a narrative of safeguarding heritage, preserving the spirit of the craft, and nurturing the identity of a village through successive Tet seasons.

Bén duyên với nghề từ những ngày rất sớm

Drawn to the craft from a very early age

Sinh ra và lớn lên tại Đồng Kỵ, cái nôi của nghề gỗ mỹ nghệ nổi tiếng cả nước, doanh nhân Vũ Thị Mai sớm quen với tiếng cưa, tiếng đục, mùi gỗ lim, gỗ gụ từ thuở nhỏ. Nghề gỗ với bà không phải là sự lựa chọn nhất thời, mà là mạch nguồn chảy âm thầm qua nhiều thế hệ trong gia đình, trong từng nếp sinh hoạt của làng quê. Khi trưởng thành, giữa nhiều ngã rẽ nghề nghiệp, bà Mai vẫn chọn quay về với nghề truyền thống. Động lực lớn nhất với bà khi ấy không chỉ là kế sinh nhai, mà là mong muốn được tiếp nối giá trị cha ông, gìn giữ một nghề tinh xảo đang đứng trước không ít thử thách của thời cuộc. “Nếu mình không làm, không giữ, thì ai sẽ làm?”, suy nghĩ ấy đã theo bà suốt hơn ba thập kỷ gắn bó với nghề gỗ.

Born and raised in Dong Ky, long regarded as the cradle of Vietnam’s renowned woodcraft tradition, Vu Thi Mai grew up surrounded by the sounds of saws and chisels and the distinctive fragrance of ironwood and rosewood. Woodworking was never a fleeting choice for her; it was a quiet yet enduring current flowing through generations of her family and embedded in the rhythms of village life. When adulthood presented multiple career paths, she chose to return to her roots. Her greatest motivation was not solely livelihood, but the determination to carry forward ancestral values and protect a refined craft facing the pressures of a changing era. “If I do not preserve it, who will?” That question has accompanied her throughout more than three decades devoted to woodworking.

Doanh nhân Vũ Thị Mai là người kết nối tinh hoa nghề gỗ truyền thống với tư duy quản trị hiện đại. Entrepreneur Vu Thi Mai serves as a bridge between the finest values of traditional woodworking craftsmanship and modern management thinking.

Những ngày đầu khởi nghiệp, bà Mai cùng gia đình bắt đầu từ một xưởng sản xuất nhỏ tại làng Đồng Kỵ. Thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm thị trường, đầu ra bấp bênh, mọi thứ đều phải tự xoay xở. Có những giai đoạn tưởng chừng không thể trụ vững khi đơn hàng ít, nguyên liệu đắt đỏ, thị trường biến động. Trên thương trường, bà cũng từng trải qua những cú vấp lớn. Có thời điểm, trước sức ép của thị trường, Hướng Mai từng chuyển hướng sang gia công số lượng lớn với giá rẻ. Sự chạy theo sản lượng đã khiến doanh nghiệp phải đối mặt với những tổn thất về tiền bạc, áp lực cạnh tranh gay gắt về chất lượng, giá thành và cả những khó khăn về nguồn nhân lực, khi giá trị tinh xảo và hồn cốt lâu đời của gỗ Đồng Kỵ bị đặt trước nhiều thách thức.

In the early days of entrepreneurship, Mai and her family began with a modest workshop in the village. Capital was limited, market knowledge scarce, and orders uncertain. There were moments when survival seemed impossible, as material costs soared and markets fluctuated. She also experienced major setbacks in the marketplace. At one point, under mounting pressure, Huong Mai shifted toward large-scale, low-cost processing. The pursuit of volume led to financial losses and intense competition over price and quality, while the refined essence of Dong Ky craftsmanship risked being overshadowed.

Nhìn lại chặng đường gian khó, bà Mai cho rằng điều quan trọng nhất khi làm nghề là giữ được đam mê và sự kiên định với con đường đã chọn. Những năm tháng đó đã dạy bà bài học về sự thận trọng, chữ tín và khả năng đọc thị trường, những yếu tố sau này trở thành cốt lõi để bà chèo lái doanh nghiệp vững vàng hơn. Từ xưởng gỗ nhỏ ban đầu, Công ty TNHH Đồ gỗ mỹ nghệ Hướng Mai từng bước được hình thành và phát triển. Cái tên “Hướng Mai” không chỉ mang dấu ấn gia đình, mà còn thể hiện khát vọng vươn lên, hướng tới những giá trị tốt đẹp và bền vững. Trong quá trình xây dựng thương hiệu, bà Mai kiên định với một nguyên tắc, giữ bằng được sự tinh xảo của nghề thủ công truyền thống. Giữa làn sóng cơ giới hóa, sản xuất hàng loạt, Hướng Mai vẫn đặt trọng tâm vào tay nghề của nghệ nhân, vào từng đường nét chạm khắc, từng chi tiết đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn.

Reflecting on those difficult years, Mai believes that passion and steadfastness are the cornerstones of any craft. Those challenges instilled in her the values of prudence, credibility, and market awareness—principles that later became the foundation for steering her company toward stability and growth. From that humble workshop, Huong Mai Fine Art Wood Company gradually took shape. The name “Huong Mai” embodies both family heritage and an aspiration toward sustainable and enduring values. Even amid waves of mechanization and mass production, the company has remained committed to the meticulous artistry of skilled craftsmen, preserving every delicate carving and detail that defines Dong Ky woodwork.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, doanh nhân Vũ Thị Mai chủ động đổi mới mẫu mã, cải tiến quy trình, nhưng không làm mất đi “hồn cốt” của đồ gỗ Đồng Kỵ. To meet the increasingly demanding requirements of the market, entrepreneur Vu Thi Mai has proactively innovated designs and improved production processes while preserving the essential “soul” of Dong Ky woodcraft.

Sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại đã giúp sản phẩm Hướng Mai chinh phục không chỉ khách hàng trong nước mà còn từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.

The harmonious blend of tradition and modernity has enabled Huong Mai products not only to win over domestic customers but also to gradually enter international markets.

Đưa làng nghề trở thành điểm đến văn hóa

Turning the Craft Village into a Cultural Destination

Không chỉ dừng lại ở sản xuất kinh doanh, doanh nhân Vũ Thị Mai còn sớm nhìn ra hướng đi mới cho làng nghề kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm. Theo bà, mỗi sản phẩm gỗ không chỉ có giá trị sử dụng, mà còn chứa đựng câu chuyện văn hóa, lịch sử của một làng nghề. Từ ý tưởng ấy, bà tích cực tham gia quảng bá làng nghề Đồng Kỵ, đón tiếp các đoàn khách trong và ngoài nước tới tham quan xưởng, tìm hiểu quy trình chế tác đồ gỗ truyền thống. Những chuyến tham quan, trải nghiệm đã góp phần đưa hình ảnh Đồng Kỵ và đồ gỗ Hướng Mai lan tỏa rộng rãi hơn, biến làng nghề không chỉ là nơi sản xuất mà còn là điểm đến văn hóa giàu bản sắc.

Going beyond production and business alone, entrepreneur Vu Thi Mai quickly recognized a new direction for the craft village — combining manufacturing with experiential tourism. In her view, each wooden product carries not only practical value but also the cultural and historical story of a traditional community. From that idea, she has actively promoted Dong Ky craft village, welcoming domestic and international visitor groups to tour workshops and learn about the traditional woodworking process. These visits and hands-on experiences have helped spread the image of Dong Ky and Huong Mai wood products more widely, transforming the village from merely a production site into a culturally rich destination with a distinctive identity.

Với bà Mai, Tết truyền thống mang ý nghĩa đặc biệt. Đó là thời điểm làng nghề bước vào cao điểm sản xuất, đơn hàng nhiều, nhịp làm việc hối hả. Nhưng cũng chính trong guồng quay ấy, bà luôn nhắc mình và nhắc thợ giữ gìn “hồn Tết”. For Mai, the traditional Tet holiday holds special significance. It marks the peak production period for the village, with a surge in orders and an intense working pace. Yet even amid that whirlwind, she constantly reminds herself and her workers to preserve the “spirit of Tet.”

Tại Hướng Mai, những ngày giáp Tết không chỉ là chạy tiến độ đơn hàng, mà còn là lúc chăm lo đời sống tinh thần cho người lao động. Bà quan tâm từ bữa cơm tất niên, phần quà Tết, cho đến việc tạo không khí sum vầy, ấm áp để người thợ cảm nhận được sự gắn bó như trong một gia đình lớn.

At Huong Mai, the days leading up to the Lunar New Year are not only about meeting deadlines but also about caring for employees’ emotional well-being — from year-end reunion meals and Tet gifts to creating a warm, festive atmosphere so that workers feel the bond of a large family.

Doanh nhân Vũ Thị Mai cùng chồng xây dựng thương hiệu Hướng Mai thành một trong những doanh nghiệp hàng đầu tại Đồng Kỵ, tạo việc làm cho hàng trăm lao động. Entrepreneur Vu Thi Mai and her husband have built the Huong Mai brand into one of the leading enterprises in Dong Ky, creating jobs for hundreds of workers.

So với những cái Tết thuở mới khởi nghiệp, khi nghề gỗ còn nhiều gian khó, thu nhập bấp bênh Tết ở Đồng Kỵ hôm nay đã đổi khác. Làng nghề khởi sắc, đời sống người thợ ổn định hơn, niềm vui đón xuân vì thế cũng trọn vẹn hơn. Trong sự đổi thay ấy, bà Mai tự hào vì mình đã góp một phần nhỏ giữ cho nghề không bị đứt gãy.

Compared with the early days of her startup journey, when the woodworking trade faced numerous hardships and unstable incomes, Tet in Dong Ky today has changed dramatically. The village has prospered, artisans now enjoy more stable livelihoods, and the joy of welcoming spring feels fuller than ever. Amid that transformation, Mai takes pride in having contributed, even in a small way, to ensuring the continuity of the craft.

Theo doanh nhân Vũ Thị Mai, “hồn xuân” không chỉ nằm ở mâm cỗ ngày Tết hay không khí lễ hội, mà còn ở cách con người đối đãi với nhau. Trong doanh nghiệp Hướng Mai, bà xây dựng văn hóa đề cao sự tôn trọng, sẻ chia và trách nhiệm. Người thợ không chỉ là lao động, mà là người cùng giữ nghề, cùng gìn giữ danh tiếng của làng. Chính văn hóa ấy giúp Hướng Mai duy trì được đội ngũ nghệ nhân gắn bó lâu dài, điều không dễ trong bối cảnh nhiều lao động trẻ rời làng nghề để tìm kiếm công việc khác. Với bà, giữ được người thợ cũng chính là giữ được nghề.

According to Vu Thi Mai, the “soul of spring” lies not only in Tet feasts or festive celebrations, but also in how people treat one another. At Huong Mai, she has cultivated a corporate culture that emphasizes respect, compassion, and responsibility. Artisans are not merely laborers but partners in preserving the craft and safeguarding the village’s reputation. This culture has enabled Huong Mai to retain a long-term team of skilled craftsmen — no easy task as many young workers leave traditional villages in search of other opportunities. For her, keeping the artisans means preserving the craft itself.

Doanh nhân Vũ Thị Mai nhận bằng Tiến sĩ danh dư tại Orange County University. Entrepreneur Vu Thi Mai was awarded an honorary Doctorate by Orange County University.

Nhìn về tương lai, bà Mai kỳ vọng đồ gỗ truyền thống Đồng Kỵ sẽ tiếp tục phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Bà mong muốn các làng nghề không chỉ bán sản phẩm, mà còn bán được giá trị văn hóa, bản sắc riêng mà không nơi nào có thể thay thế. Bà cũng dành nhiều tâm huyết cho việc truyền nghề cho thế hệ trẻ, để những kỹ thuật chạm khắc tinh xảo không bị mai một. Theo bà, nếu có sự chung tay của doanh nghiệp, nghệ nhân và chính quyền, làng nghề Đồng Kỵ hoàn toàn có thể vừa giữ được truyền thống, vừa phát triển theo hướng hiện đại.

Looking toward the future, she hopes that Dong Ky’s traditional woodcraft will continue to develop sustainably amid deepening international integration. She wants craft villages not only to sell products but also to convey unique cultural values and identities that cannot be replicated elsewhere. She is also deeply committed to passing on the craft to younger generations so that sophisticated carving techniques will not fade away. In her view, with the joint efforts of businesses, artisans, and authorities, Dong Ky can both preserve its traditions and develop along a modern path.

Nhân dịp xuân mới, doanh nhân Vũ Thị Mai gửi lời chúc sức khỏe, bình an và một năm nhiều khởi sắc tới người thợ làng Đồng Kỵ, đối tác, khách hàng và cộng đồng doanh nghiệp. Bà tin rằng, với sự đồng lòng và bền bỉ, làng nghề truyền thống Việt Nam sẽ tiếp tục vươn xa, giữ được bản sắc giữa dòng chảy của thời đại. Giữa sắc xuân lan tỏa khắp làng nghề, hình ảnh “nữ tướng” Vũ Thị Mai vẫn miệt mài với từng sản phẩm, từng người thợ. Hành trình hơn ba thập kỷ của bà không chỉ là câu chuyện làm kinh tế, mà còn là hành trình giữ hồn xuân cho Đồng Kỵ, giữ nghề, giữ người và giữ những giá trị văn hóa đã làm nên tên tuổi của một làng nghề trăm năm tuổi.

On the occasion of the New Year, Vu Thi Mai sends her wishes for health, peace, and prosperity to the artisans of Dong Ky, as well as to partners, customers, and the broader business community. She believes that with unity and perseverance, Vietnam’s traditional craft villages will continue to reach far while maintaining their identity amid the currents of the times. As spring colors spread throughout the village, the image of the tireless “lady general” remains — devoted to every product and every artisan. Her journey of more than three decades is not merely a story of economic success, but a mission to preserve the spring soul of Dong Ky, safeguard the craft, protect its people, and uphold the cultural values that have defined a century-old village’s reputation.